زمانی که چنین اتفاقی می افتد، ممکن است فکر کنید که چه فاجعه بزرگی در بهترین روز زندگی تان اتفاق افتاده و قادر به حل آن نیستید. اما خوشبختانه باید گفت که یک سری راه حل برای چنین حادثه ای وجود دارد که می توان با بکار گیری آنها خیلی سریع و کارامد این مشکل را حل کرد. برای این کار تنها کافیست از لوازم ساده ای که در هر خانه ای یافت می شود، استفاده کرد.
در این مطلب، راه کارهای ارائه شده پس از ساعت ها تحقیق و پرس و جو از متخصصین جمع آوری شده اند برای برطرف کردن لک روی لباس عروس
ابتدا به بیان یک سری نکات کلی می پردازیم:
زمانی که لباس عروسی خود را تهیه می کنید، از مشاور خرید آن مجموعه حتما در مورد نحوه نگهداری و راه کارهای مناسب در زمان لک زدن آن بپرسید. همچنین می توانید به برچسب روی لباس نیز دقت کنید. چراکه معمولا این برچسب ها حاوی چنین اطلاعاتی هستند.
سخت ترین و بزرگ ترین لکه ها هم می توانند به خوبی پاک شوند. اما اگر خیلی سریع عمل نکنید و بترسید، ممکن است اوضاع را بدتر کنید. مثلا در این شرایط ممکن است پارچه لباستان کمی رنگی شود، گستره لکه وسیع تر شود، جای آب دور لکه مانند حلقه ای باقی بماند و یا اگر جنس پارچه خیلی ظریف باشد سوراخی روی آن ایجاد شود.
این کار را با استفاده از یک دستمال سفید تمیز انجام دهیدحواستان باشد که این قسمت های اضافی را به نواحی دیگر لباس منتقل نکنید.
قبل از انجام هر کاری برای لکه زدایی، حتما در قسمت کوچکی از لکه آن ماده تمیز کننده را آزمایش کنید (قبل از آن روش هایی که ما در ادامه آموزش می دهیم را به خوبی مطالعه نمایید). اگر ملاحظه کردید که آسیبی به لباس وارد نمی شود، این کار را برای کل لکه انجام دهید.
ماده پاک کننده را مستقیما روی لباس نریزید. یک دستمال سفید تمیز بردارید و روی آن ماده را بریزید. سپس دستمال را روی لباس فشار دهید تا زمانی که کل لک به دستمال منتقل شود.
در حین این کار یک حوله سفید زیر لکه نگه دارید تا مانع پخش آن در نواحی دیگر لباس شوید. با هر بار فشردن دستمال روی لباس، حوله را نیز جابجا کنید تا قسمت تمیز آن زیر لکه قرار گیرد.
اگر به سشوار دسترسی دارید، جای لکه را با حرکاتی چرخشی خشک کنید. این حرکت بایستی از بیرون لکه به سمت داخل آن صورت گیرد.
برای برطرف کردن این نوع لک ها باید از مخلوط یک یا دو قطره مایع ظرف شویی و یک فنجان از یکی از موارد زیر استفاده کنید:
یک یا دو قطره از یکی از موارد زیر را درون یک فنجان آب مخلوط کنید:
لک جوهر یکی از سخت ترین موارد است که بتوان آن را به سرعت تمیز کرد. اگر این لک خیلی کوچک است از روش های زیر استفاده کنید:
اگر وسعت لک بزرگ باشد، احتمال پخش آن وجود دارد. بنابراین بهترین کار این است که آن را نادیده بگیرید.
با وسیله ای مثل قاشق اضافه مواد آرایشی را از روی لباس خود بردارید و با دستمالی سفید و خشک مابقی آن را با احتیاط بردارید. سپس کمی الکل با مقداری آب روی لکه بریزید. ناحیه مورد نظر را با سشوار خشک کنید. اگر هنوز جای لک باقیست، ترکیبی از صابون و آب را روی آن قرار دهید. 15 الی 20 دقیقه آن را رها کنید. بعد آن را بشویید و خشک کنید.
برای برطرف کردن لکه خون، مخلوطی از یک قطره مایع ظرف شویی و آمونیاک را در یک فنجان آب سرد درست کنید و روی لکه قرار دهید. لک خون از بین می رود.
بعضی وقت ها مخفی کردن لک، کاری ساده تر از تلاش برای تمیز کردن آن است. چرا که همیشه خطر بدتر شدن وضعیت وجود دارد.
انسان زمانی انسان می گردد که دارای هویت باشد و بتواند از منیت خود حرفی داشته باشد و این نیز ریشه در فرهنگ آن جامعه ای دارد که انسان در آن زندگی می کند، پس باید با آن آشنا شود و با بهره گیری از آن، هم خود و هم جامعه خود را باور کند. امروزه در سراسر جهان، طراحی محیط و مبلمان شهری در حیطه هویت و فرهنگ جامعه و شهروند می باشد و در کشور ما نیز طراحی مبلمان شهری حول محور باورها، دیده ها و فرهنگ جامعه ماست. در واقع طراحی مبلمان شهری از اندیشه ها و هویت یک جامعه برخواسته، به طوری که با هنر و خلاقیت ادغام شده و به گونه ای جاودان و ماندنی می شود که، بر همه اقشار جامعه نیز تاثیر گذار گردد. بنابر آنچه بیان شد اولین نقشی که برای طراحی مبلمان شهری قائل می شویم، همان برقراری ارتباط بصری مناسب بین طرح و انسان است و یا به زبانی دیگر، همان ارتباط بین مبلمان شهری و هویت انسان می باشد و در دومین نقش خود، وظیفه زیباسازی محیط را بر عهده می گیرد چرا که انسان زیبا پسند است و همین ویژگی در المان های شهری باعث آرامش انسان می شود.
تعریف مبلمان شهری
مجموعه اجزایی که در فضاهای شهری چیده می شوند و به استفاده عموم جهت رفع نیازهای زیست محیطی می رسند و منظر و هویت شهری را، تحت شعاع قرار می دهد، مبلمان شهری گویند. نقش اصلی مبلمان شهری در سطح خیابان ها و فضاهای شهری ایجاد مکانهایی است که زبان ناطق هویت انسان و منظر شهری مطلوب، باشد. دکتر «سید امیر منصوری» استاد دانشگاه تهران، صاحبنظر در حوزه شهرسازی و مسئول بخش معماری منظر دانشگاه تهران در این باره میگوید: «مبلمان شهری مثل هر عنصر دیگری در سیمای شهر تاثیرگذار است و باید در این حوزه با طراحی و برنامه ریزیهای دقیق، متناسب با فرهنگ و آداب و رسوم مردم حرکت کرد.
مبلمان شهری خود انواع مختلفی دارد که هر کدام، از حیطه طراحی شهری، در راستای هویت شهر و سیمای آن گام بر می دارد و آینه ای از فرهنگ شهر است، که از انواع این مبلمان می توان به صندلی ها و نیمکت ها، ایستگاه های اتوبوس، سطل های زباله، بیلبوردها و تابلوهای آگهی، المان ها و نمادهای شهری و ... اشاره کرد، که خصوصیات منحصر به فرد هر کدام از این مبلمان ها نیز از اهمیت خاصی برخوردار است، چرا که با طراحی درست و مناسب هر کدام از آنها با توجه به خصوصیات و نحوه مکانیابی مناسب آنها، می توانند در جهت تامین نیاز شهروندان و القاء هویت آنها نقش موثری را ایفا کنند. آقای مصطفی ماجدی در مقاله ای در رابطه با مبلمان شهری چنین می گوید: اجزای مبلمان شهری، دو ویژگی اساسی دارند: کارکردی بودن و زیبایی، که در صورت داشتن هر دو ویژگی، میتوانند نیاز عملکردی و بصری شهروندان را همزمان برآورده سازند. البته این امر، مستلزم در نظر گرفتن مقولههای متعددی در طراحی اجزای مبلمان شهری است که نه تنها رنگ، هماهنگی با محیط پیرامون، دوام، ایمنی، و اقتصادی بودن آنها مورد نظر است، بلکه باید از نظر عملکردی، جانمایی مناسبی در سطح شهر داشته باشند تا بتوانند پاسخگوی نیاز شهروندان باشند.(1)
از خصوصیات مهم اجزای مبلمان شهری وابسته بودن آنها به فرهنگ است. اینکه هر کدام از مبلمان شهری را در کجا قرار بدهیم و این چیدمان چقدر با استانداردهای تکنیکی که در فضای عمومی بکار می بریم، مطابقت دارد خود نگرشی که باید مورد تامل قرار گیرد. در طراحی شهری، چگونه مبله کردن فضاهای شهری از اهمیت ویژه ای برخوردار است؛ برای مثال، چطور خیابان ها را از روشنایی مطلوب برخوردار کنیم و آیا نشانه های شهری و تابلوهای راهنما خوانا هستند و یا در مورد ایستگاههای اتوبوس، که یکی از مهمترین اجزای مبلمان شهری محسوب می شود و نقش مهمی در فرهنگ شهرنشینی دارد، باید طوری طراحی شوند که جذابیت آنها، شهروند را به استفاده از آن راغب کند و میدان دید مناسبی را داشته باشد بدین معنا که برای شهروندان حتی با کمی مسافت قابل شناسایی باشند، البته شایان ذکر است، ایستگاه های اتوبوس بهترین مکان برای تبلیغات مورد نیاز شهروندان می باشد، که این تبلیغات باید قابل فهم بوده و محدود به ضرورت ها شوند. در کل، اجزای مبلمان شهری باید طوری در فضا مکانیابی شوند که فضاهای شهری به عنوان فضای تنفسی و تعامل حوادث اجتماعی برای شهروندان باشد.
"فضاهای باز شامل جزئیات و اجزاء گوناگون ساخته دست بشر است، مانند مکان های نشستن، علائم و تابلوهای راهنما، مبلمان، چراغ های روشنایی، سطل های زباله و غیره... . در طراحی بافت کف، پله ها و نیمکت ها که می بایست به خوبی دیده شوند، لازم است بیشتر دقت شود. طراح علاوه بر اینکه فرم و شکل آن ها را طرح می کند، می بایست از میزان کارکرد آن ها نیز اطلاع داشته باشد این مسئله در مورد علائم و نشانه های خبری که در قالب تابلوهایی در معرض دید عموم قرار می گیرند نیز صادق است. به طوری که این علائم، باید کاملا قابل رویت و متضاد با دیگر عوامل محیط و در عین حال با کل طرح هماهنگ باشند.
طراحی و اجرای مکان های مناسب برای نشستن در فضاهای باز مسکونی سبب ایجاد جذابیت و استقرار فعالیت های مختلف در این فضا ها می شود. این فعالیت ها برای کیفیت فضاهای باز در یک شهر یا ناحیه مسکونی آنقدر حیاتی هستند که قابلیت دسترسی به امکانات مناسب نشستن یا نبود این امکانات را باید به عنوان یکی از مهم ترین عوامل لازم برای ارزیابی کیفیت فضاهای عمومی مورد توجه قرار داد."(2)
تعریف هویت و تاثیر آن بر طراحی مبلمان شهری
"کالن" هویت را چنین تعریف می کند: توجه به شخصیت فردی هر محیط و پرهیز از یکنواختی و مشابهت در محیطهای شهری. در تعریف "جیکوبز" هویت محیط در ارتباط با فعالیتها و زندگی در فضاها وعرصه های عمومی تعریف می شود. "راپاپورت" هویت را خصوصیتی از محیط تعریف می کند که در شرایط مختلف تغییر نمی کند ویا خصوصیتی که موجبات قابلیت تمیز وتشخیص عنصری را از عناصر دیگر فراهم می آورد. تعریف "الکساندر" از هویت محیط اینست: هویت محیط حاصل ارتباط طبیعی ومنطقی فرد با محیط است واین ارتباط واحساس تعلق خاطر بوجود نخواهد آمد مگر آنکه فرد قادر به شناخت عمیق محیط و درک تمایز آن از محیطهای دیگر باشد. به عقیده "پروشانسکی" هویت محیط زیر ساختی از هویت شخص است که از شناخت های ذهنی فرد از دنیای کالبدی که در آن زندگی می کند تشکیل می شود. از نظر "لالی" هویت فرد در ربط ونسبیت با محیط بدست
می آید(3).
از تعریف این بزرگان، هویت را می توان اینگونه تعریف کرد؛ حس ها و تعلق خاطرهایی که فرد از محیط اطراف خود دارد و کیفیت ها و توقعات متفاوتی را در ذهن بوجود می آورد که دست آوردی همچون خاطرات را دارد و نقش موثری را در طراحی مبلمان شهری ایفا می کند، چرا که این هویت است که طراحی هر یک از المان های شهری را منحصر به فرد می کند و به آن کالبد معنا را می بخشد. همانطور که از نظر کوین لینچ (برنامه ریز و معمار آمریکایی) هویت و ساختار، تظاهر عینی معنی هستند و در کنار آنها سازگاری، خوانایی و شفافیت، کیفیت هایی
می باشند که برقراری پیوند میان فرم شهر و سایر ابعاد زندگی را ممکن می سازد. آقای کامران کشمیری در مقاله ای از خود در مورد هویت شهری چنین می گوید: از آنجایی که «هویت»، مجموعهایی از صفات و مشخصاتی است که باعث «تشخص» یک فرد یا اجتماع از افراد و جوامع دیگر میگردد؛ شهر نیز به تبعیت از این معیار، شخصیت یافته و مستقل میگردد. هویت در شهر به واسطه ایجاد و تداعی «خاطرات عمومی» در شهروندان، تعلق خاطر و وابستگی را نزد آنان فراهم کرده و شهرنشینان را به سوی «شهروند شدن» که گسترهای فعالتر از ساکن شدن صرف دارد، هدایت می کند. پس هرچند که هویت شهر خود معلول فرهنگ شهروندان آن است؛ لیکن فرآیند شهروندسازی را تحت تاثیر قرار داده و می تواند باعث تدوین معیارهای مرتبط با مشارکت و قضاوت نزد ناظران و ساکنان گردد.(4)
در واقع این هویت است که از طراحی مبلمان و المان شهری رمز گشایی می کند و آنها را برای درک و خوانایی بهتر قابل پذیرش می کند. بیان این مطلب خالی از لطف نیست که بدانیم همین خاطرات جمعی و فردی ناشی از هویتی، که در طراحی مناسب المان ها و مبلمان شهری ایجاد می شود به نسل های بعد منتقل شده و در واقع کمک شایانی به حفظ هویت شهروندان، که خود نقش بسزایی در حفظ هویت شهری ما نیز دارد، می کند. همخوانی طراحی مبلمان شهری با هویت شهروندان و محیط های شهری از اهمیت خاصی برخوردار است، چرا که همین همخوانی هاست که ارتباط بین طرح و محیط را برقرار می سازد و همین باعث سیما و منظر شهری مطلوبی از دید ناظر می شود به گفته ی حسن فتحی(معمار مصری): بدبختانه، چشم آدمی مانند گوشش حساس نیست؛ وقتی صدای ناهنجاری می شنویم، ناخودآگاه از جا می پریم ولی هنگامی که چشمانمان تناسبی ناهنجار و ناهماهنگ با محیط، را می بیند، یکه نمی خورد مثلا دردمان نمی آید. کاش چشم هایمان هم مثل گوش هایمان حساس بود، پس در طراحی مبلمان شهری باید به عاملی مهم چون خوانایی و سازگاری با محیط نیز توجه زیادی کرد چرا که خوانایی در طراحی مبلمان و المان های شهری احساس امنیت شهروندان را بالا می برد و حالت ابهام را از آنها دور می سازد و به شناخت بهتر محیط و تصویر ذهنی از آن کمک بسزایی می کند و توجه به این عوامل ، منظر شهری را نیز، تحت تاثیر خود قرار می دهد.
بر طبق گفته تاملینسون: هویت فرهنگی به عنوان نتیجه سالها و قرن ها زندگی اجتماعی و تعامل حیطه های جغرافیایی است، به این منظور که این حیطه های جغرافیایی تشکیل شده از پیوستگی طبیعی با گذشته اش، در واقع یک نتیجه فرهنگی ار میراث ها و آثار دست نخورده که به مردم تعلق دارند.(5)
"طراحی شهری به عنوان محوری ضروری برای سیاست های طراحی در نسل جدید اسناد توسعه نواحی، منطقه ها، شهرها و روستاها وارد شده است و مفهومی ورای اصلاح و زیباسازی ظاهر خارجی فضای بین بناها را دارد و از مفاهیمی صرفا آرایشی و زیبایی شناسانه ی گذشته و وارد تمامی جنبه ای زندگی انسانی در محیط خارجی انسان گشته است، که شامل نیازهایی چون هویت، حس تعلق، ایمنی و امنیت، خلاقیت، ارزش نفس و زندگی در محیط های سالم و پایدار می باشد. طراحی شهری در تمام مراحل و زمینه های طرح های توسعه در هر سطح و مقیاس عمل که باشد موظف به تامین این نیازها و متولی تحقق کیفیت ها است."(6)
مقیاس طراحی
"اصولا طراحی ابعاد مختلفی دارد. از طراحی شیئی ساده، نیمکت یا باجه تلفن که در فضای شهری قرار می گیرد، تا طراحی منطقه همه موضوع بحث طراحی است، با این تفاوت که طراحی در مقیاس کوچک مفهومی محدود دارد، محصول آن مشخص است و خواسته های طراح بیشتر مبتنی بر مواردی مانند راحتی، زیبایی، دوام و صرفه اقتصادی است، اما طراحی در مقیاس شهر و منطقه مفهومی وسیعتر پیدا می کند و در اینجا نتیجه کار نه بر اساس طرح های قطعی، بلکه بر پایه طرح های انعطاف پذیر و مبتنی بر رهنمودهای مشخص قرار می گیرد که با محاسبه عوامل موثر سیاسی و اجتماعی _ اقتصادی به صورت مدام در طول زمان شکل می یابد و لذا صورت فرآیند به خود می گیرد. در واقع فرآیند طراحی یک خانه پیچیده تر از فرآیند طراحی یک نیمکت و طراحی یک شهر دشوارتر از طراحی یک خانه است."(7)
"برنامه طراحی شهری با محتوا و مقیاس های مختلف، در انطباق با اهداف طراحی مورد نیاز، تدوین می گردد. در مقیاس شهری، سطح کلان برنامه طراحی شهری در برگیرنده گستره شهر و حیطه مناظر طبیعی پیرامون آن است. تاکید این مقیاس از برنامه ریزی کالبدی بر معیارهای ساختاری، حفظ کیفیت های محیطی در منظر شهری، ساختار کلان بصری و سازمان کالبدی شهر است. ضوابط کنترل در این مقیاس طراحی شهری، دارای محتوای راهبردی است. سطح خرد طراحی شهری دربرگیرنده یک حوزه توسعه است که نیازمند تعیین تکلیف ساختار کالبدی برای آن است. این سطح از برنامه طراحی شهری بر سازمان کالبدی تاکید دارد. آرایش کالبدی فضاهای پر و خالی و ایجاد محصوریت های کالبدی در فضاهای باز تعریف نشده بر اساس کیفیت های محیطی فضاها، وجود ابنیه نمادین، نشانه ها، جداره ها و همچنین آرایش و استقرار عناصر سازمان کالبدی در آن ها از مهمترین اهداف سطح فوق از برنامه طراحی شهری است."(8)
وقتی از دور به آبنمایی که فواره هایش با نورهای خوشرنگ و صدای آب مزین شده نگاه می کنیم نا خودآگاه قدم هایمان به سمت آن برداشته می شوند تا بر روی نیمکتی راحت که با فضای سبز اطراف آن محصور شده بنشینیم و نظاره گر فضای دلپذیری شویم تا لحظه ای از دنیای ماشینی دور شویم و به آرامش روحی و فکری برسیم و اگر زباله ای در دست داریم به اولین سطل زباله ای که با طراحی درست و جانمایی مناسب که در مسیر راهها تعبیه شده می رسیم و آن را می اندازیم یا اگر در شب در خیابانها و کوچه ها قدم می زنیم، آنقدر روشنایی و نور این فضاها خوب هستند که احساس امنیتی که در روز از این مکان ها داریم، در شب نیز همراهمان باشد. آیا اینها توقع زیادی هستند؟
سایت انسان شناسی و فرهنگ :منبع
در ابتدا شما باید یکی از بسته های اینترنت اپراتور ایرانسل، همراه اول و یا رایتل را خریداری کرده باشید. اما چگونه از حجم باقی مانده بسته اینترنت سیم کارت خود با خبر شویم؟

اگر از سیم کارت ایرانسل استفاده می کنید از روش های زیر می توانید از باقی مانده بسته اینترنت سیم کارت ایرانسل خود مطلع شوید:
- شما می توانید با شماره گیری کد #۴*۱*۵۵۵* از باقی مانده حجمی و زمانی بسته اینترنت سیم کارت ایرانسل آگاهی پیدا کرده و همچنین می توانید با استفاده ازاپلیکیشن ایرانسل من، علاوه بر امکان خرید بسته های اینترنتی، به صورت درصدی و زمانی از باقی مانده بسته اینترنت همراه خود مطلع شوید.

اگر از سیم کارت همراه اول استفاده می کنید از روش های زیر می توانید از باقی مانده بسته اینترنت سیم کارت همراه اول خود مطلع شوید:
- شماره گیری #۳۲۰*۱۰*
- شماره گیری #۰*۱۰۰*
- ارسال عدد 0 لاتین به شماره ۸۰۸۰
- مراجعه به حساب کاربری «همراه من» به آدرسmy.mci.ir قسمت گزارش مصرف

اگر از سیم کارت رایتل استفاده می کنید، از روش های زیر می توانید باقی مانده بسته اینترنت سیم کارت رایتل خود را مشاهده کنید:
- شماره گیری #۱۴۲*
- شماره گیری #۱۴۴*
آیا شما هم از بسته های اینترنت، جهت وبگردی و استفاده اینترنت در گوشی خود استفاده می کنید؟ به نظر شما کدام یک از اپراتورها، بسته های اینترنت بهتری را در اختیار کاربران قرار می دهد؟
ضعف مدیریتی به خصوص در عرصه اجرایی و اداری کشور بر کمتر کسی پوشیده است و مساله مهمتر تکیهزدن مهندسان و پزشکان بر پستهای غیرتخصصی و مدیریتی کشور است که ماحصل آن شرایط نابسامان امروز است. برای مثال در اقتصاد ایران، پزشکانی میشناسیم با عناوین مدیریت برنامهریزی، معاونت غذا، معاونت پارلمان، مدیریت بیمارستان، مدیریت آسیبها و امور اجتماعی و... و از سوی دیگر مهندسانی با عناوین مدیر حراست، مدیر Hse، مدیر اجرایی، مدیر پروژه، مدیر مهندسی، معاونت مدیر، قائم مقام مدیر و از همه بدتر مدیر عامل شرکت! همین دو مثال ما را به این نتیجه میرساند که مدیریت در کشور ما به مثابه آش شلهقلمکاری است که همه چیز داخل آن است و در نهایت نیز نه چاشنی دارد و نه مزه و نه آشپز متبحری که آن را به عمل آورد. پرواضح است که در سیستمهای اینچنینی ضعفهای مدیریتی جایش را به تحکم، زورگویی، عدم مشارکت در تصمیمگیری، رانت اطلاعاتی، باندبازیهای گروهی، پوشش ضعفهای تخصصی و... میدهد و ماحصل تصمیماتی که برونداد چنین سیستمهایی است قطعاً در کمک به تقویت تولید داخلی و شکلگیری قدرتمند برندهای ایرانی و پایداری آنها نخواهد بود./تجارت فردا
☆روی کار آمدن دولت یازدهم نوید بازگشت به عقلانیت و اعتدال، تدبیر در سیاستگذاری و پایان عوامگرایی و سواری دادن اقتصاد به سیاست بود. میوه چنین امید و نویدی، کنترل انتظارات تورمی بود که با بهداشت سیاستی و انضباط نسبی بودجهای به مهار تورم انجامید. نتیجه آنکه میانگین #تورم سالانه که در دولتهای نهم و دهم به ترتیب به ۸/ ۱۶ و ۱/ ۲۴ درصد رسیده و در سال آخر دولت دهم در ۱/ ۳۹ درصد رکورد زده بود، در چهارساله مقارن دولت یازدهم در ۹/ ۱۰ درصد آرام گرفت و در دو سال آخر تکرقمی شد. اغراق نیست اگر ثبات اقتصادی و نیل به تورم تکرقمی را بزرگترین دستاورد اقتصادی دولت یازدهم تلقی کنیم.
●اما در پی این موفقیت، نرخ سود بانکی به رغم انتظار پایین نیامد. نرخ بازار بین بانکی که از سال ۸۹ آهنگ افزایش گرفته و از ۴/ ۱۴ در سال مزبور به ۴/ ۱۸ و سپس ۶/ ۲۱ در دو سال بعد رسیده بود، در سالهای ۹۲ و ۹۳ به ترتیب در ۳/ ۲۳ و ۱/ ۲۷ رکورد زد. به این ترتیب نرخ #سود_حقیقی که سالهای طولانی در #اقتصاد_ایران منفی بود، طی سه سال ۹۳ تا ۹۵ در محدوده ۵/ ۱۱، ۶/ ۱۲ و ۶/ ۹ مثبت ماند. میانگین نرخ سود حقیقی سالانه نیز از منفی ۳/ ۱ درصد در دولت دهم، به ۶/ ۵ درصد در دولت یازدهم رسید. این دو اتفاق به چند برداشت نادرست در فضای سیاستگذاری دامن زد.
نخست، گمان برده شد که سیاست پولی دولت یازدهم به بهبود چشمگیری نائل آمده و کاهش تورم ناشی از مدیریت صحیح بازار پول است. بدنبال این برداشت تصور شد که اقتصاد ایران پس از چند دهه از چنبره سلطه بودجهای رها شده و #بانک_مرکزی درآستانه نیل به استقلال عملیاتی است.
در برداشت نادرست دوم، نتیجهگیری شد که نرخ سود بانکی در اثر رقابت بانکها و با هدایت بانک مرکزی بهتدریج کاهش خواهد یافت تا نرخ سود واقعی در محدوده مورد انتظار ۲ تا ۳ درصد آرام گیرد.
نهایتا، این گمان نادرست هم برده شد که آرامش نسبی بازار و ثبات نرخ ارز، نتیجه ارتقای کیفیت و هماهنگی سیاستگذاری پولی و بودجهای بوده و حال که موانع بیرونی برداشته شده و اقتصاد کشور در مسیر صحیح سیاستگذاری قرار گرفته، دیری نخواهد پایید تا ثمره دولت تدبیر و امید کام مردم را شیرین کند.
منتها، بهدلیل عدم بهرهبرداری از #سرمایه_سیاسی دولت یازدهم برای تغییرات نهادی و اصلاح روابط بین مقام #بودجهریزی و مقام پولی و عدم ارتقای کیفیت سیاستگذاری پولی و نیز بهدلیل عدم تصحیح روابط بانکها و بانک مرکزی، رویای شیرین سالهای اول دولت یازدهم دیری نپایید.
مسبب اصلی این نتیجه تلخ را میتوان در طولانی شدن تردیدها، حل نشدن اختلاف نظرها، تکرار بیعملیها، شکل نگرفتن عزم برای تغییرات نهادی و انتساب موفقیتهای ظاهری به سیاستهای اصلاحی ناکرده جستوجو کرد. به این ترتیب در عمل بال تدبیر، بال امید را همراهی نکرد.
یادداشت امروز بخش اول از سه یادداشت متوالی است. دو یادداشت اول و دوم نشان میدهند که اقتصاد ایران حداقل از دو ناترازی رنج میبرد که ارث سیاست به اقتصاد است.
♤ یادداشت اول نشان میدهد که تغییرات پایه پولی را به جای اقتضائات سیاست پولی، #ناترازیهای_بودجه هدایت میکند.
♤ یادداشت دوم هم نشان میدهد که #نرخ_بهره سیاستی به جای کنترل ازسوی بانک مرکزی در گروگان ناترازی بانکها است. تا زمانی که این دو ناترازی تراز نشوند، مدیریت نرخ سود بانکی و نرخ ارز خارج از تدبیر سیاستگذار پولی است.
♤ یادداشت سوم، راه برونرفت از این بنبست را در #اصلاح نظام حکمرانی بخش #پولی و #اعتباری کشور ارائه میدهد.
●یکی از مهمترین ابزارهای بانک مرکزی برای سیاستگذاری پولی #مدیریت تغییرات پایه پولی است.
اما تا زمان رفع ناترازی سیستماتیک بودجه، بانک مرکزی فاقد این ابزار است. هرجا که هزینهها و تعهدات بودجه از درآمد محقق بیشتر شود، انبساط ضمنی پایه پولی در قالب خرید ارز دولت، برداشت از سپردههای دولت، اعطای تنخواهگردان خزانه و جبران کسری بانکهای عامل خریدهای تضمینی و مانند آن، فارغ از اقتضائات اقتصاد کلان، به بانک مرکزی تحمیل میشود. اشکال اینجاست که بر خلاف تقسیم کار متعارف در سایر اقتصادها بین خزانهداری و بانک مرکزی، در نظام اقتصادی ما قانون بودجه نافذترین سند هادی سیاست پولی است. پس از تصویب بودجه ناتراز، عملا تغییرات القایی پایه پولی سال آینده، از بودجه به سیاستگذار پولی تحمیل میشود؛ چراکه ابزار در اختیار برای قبض انبساطهای پولی تحمیل شده از بودجه به ترازنامه بانک مرکزی بسیار محدود است.
در غیبت ابزار اصلی، بانک مرکزی در بدهبستان بین تزریق ارز به بازار برای خوشامد حوزه سیاست و نگهداشت آن در ذخایر ارزی برای مصارف آتی اقتصاد بلاتکلیف میماند. به هر یک پاسخ مناسب دهد، در پاسخ دیگری در میماند و اعتبار سیاستیاش بسان مرغ عزا و عروسی قربانی میشود.
خرید ارز حاصل از فروش نفت از دولت به اقتضای تامین مصارف ریالی بودجه است ولی نتیجهاش ترازنامه بانک مرکزی را بزرگ میکند. تامین مستمر کسری خزانه از طریق تنخواهگردان، برای مدیریت نقدینگی خزانه است ولی به انبساط ناخواسته پایه پولی میانجامد. جبران کسری بانکهای طلبکار از پیمانکارانی که نتوانستهاند طلب خود را از دولت وصول کنند و نیز جبران کسری بانکهای عامل درگیر خرید تضمینی و سایر مصارف تکلیفی دولت، بدهی بانکها به بانک مرکزی و نهایتا پایه پولی را به رغم خواست بانک مرکزی بالا میبرد. انبساط ناخواسته و جبرانناپذیر پایه پولی در طرفهالعینی در سپردههای بانکی مینشیند. این سپردهها اگر در حسابهای مدتدار پارک شوند، سود بالا طلب میکنند؛ اگر از پارک خارج شوند بر تورم میافزایند و اگر به بازار ارز سرازیر شوند نرخ ارز را به بالا میرانند. آن گاه فریاد زدن بر سر بانک مرکزی که نرخ سود را پایین بیاورد؛ تورم را کنترل و نرخ ارز را مدیریت کند، منحرف کردن نارضایتی مردم و بیثباتی اقتصاد از علت به معلول است: سر چشمه شاید گرفتن به بیل / چو پر شد نشاید گذشتن به پیل.
●تا در بر این پاشنه میچرخد، انصاف نیست نیروهای خارج از بانک مرکزی که در ایام #تدوین_بودجه توان سیاسی خود را برای #انبساط_هزینهها و #انقباض_درآمدها بسیج میکنند و نمایندگان محترم که با علم به ناترازیها و احتمال عدم تحققها، قانون بودجه را امضا میکنند، در بزنگاه هر التهاب #بازار پول و ارز، در ابتدای صف پرسشگری از بانک مرکزی جا بگیرند، ولی در مقام پاسخگویی در انتهای صف هم نتوان از آنها سراغی گرفت.
●اگر اقتصاد کشور را در سال آتی آرام و کمتنش میخواهید بودجه ۹۷ را تراز کنید و کسریها را به سال آتی پرتاب نکنید.
امیر کرمانی: دکترای اقتصاد از دانشگاه MIT
پویا ناظران: دکترای اقتصاد از دانشگاه ایالتی اوهایو
فرهاد نیلی: دکترای اقتصاد از دانشگاه یورک انگلستان