قنات - کاریز

راه آب روان به زیر زمین که به عربی قنات و به فارسی کاریز گویند. قنات یکی از ابداعات و ابتکارات شگفت انگیز بشر در فلات ایران است. در بسیاری از نقاط نیمه خشک و بی آب و علف با کمک قنات این مناطق دارای جمعیت فراوان وباعث شکوفایی شده است.

ساختمان قنات :

اجزای قنات :

• گمانه ها: گمانه زدن جهت اطمینان از وجود آب جزء شرایط اولیه ایجاد قنات به شمار می رود. صرف نظر از روش های گوناگون کشف آب، مقنیان مجرب و کارآزموده نیز دست به ایجاد حفر چاه های آزمایشی ( گمانه) می زنند.
• مادر چاه:مادر چاه منبع اصلی تغذیه قنات است که باید در سرتاسر سال آب آن را تولید و تأمین کند و از این جهت دارای اهمیت خاصی است. در حقیقت مادرچاه ، آخرین چاه در دامنه کوهستان است که مجرای زیرزمینی به آن ختم می شود و سرچشمه قنات محسوب می گردد.
• میله قنات:به چاه های قنات میله می گویند. حفر میله ها در قنات دارای چهار استفاده مهم و عمده است. اولین و مهمترین فایده رساندن هوا به افرادی است که در اعماق زمین مشغول کار هستند. زیرا بدون وجود میله ها مقنی ها حتی در یک مسیر یک کیلومتری در زیرزمین نمی توانند به کار خود ادامه دهند و این در صورتی است که کوتاهترین قناتها دارای طولی بیش از یک کیلومتر می باشند. فایده دوم میله ها مربوط به زمانی است که قنات احتیاج به لایروبی دارد که این عمل در حقیقت برای قناتها حکم زندگی دوباره است. سومین فایده میله ها را در موقع حفر مجرا (کوره قنات) یعنی تونل آب بر، می بینیم که در بیرون آوردن خاک و سنگ حاصل از حفاری نقش اساسی دارند و موجب صرفه جویی وقت و انرژی می شوند و بالاخره چهارمین و آخرین فایده مهم این چاه ها، هدایت مسیر قنات از بالا و کنترل مسیر مجرا (کوره قنات) است.
• مجرا (کوره قنات):تونلی است که میله های قنات را به هم متصل می کند.کوره قنات یکی از سه بخش عمده و اصلی قنات است که وظیفه انتقال آب را از مادر چاه به مظهر قنات به عهده دارد.
• مظهر: محل خروج آب از کوره قنات را مظهر قنات گویند. مظهر معمولا در مجاورت روستا و یا قصبه ای قرار گرفته است تا اولا آب آن مستقیما برای مصارف مردم چه از نظر تامین آب شرب و چه از نظر تامین آبهای زراعتی به راحتی مورد استفاده قرار بگیرد.

از قنات های شاخص ایران می توان به موارد زیر اشاره کرد:

 1)  قنات گناباد

2)  قنات آبشار دار ارونه

3) قنات دو طبقه مون

4) قنات زارچ ( طولانی ترین قنات ایران)

5) سد زیر زمینی در قنات عمومی وزوان

منبع :گنجیه ملی آب ایران    http://www.niwm.ir

سد قوسی کریت طبس

این سد که حدود 650 سال پیش با ارتفاع حدود 60 متر در جنوب خراسان احداث گردیده تا اوایل قرن بیستم بلندترین سد جهان محسوب می گردید. بطوری که دکتر پیرچر (Pircher) رئیس سابق ICOLDآن را از شگفت آورترین دستاورد های سد سازی در قرون وسطی نامیده است.

ایرانیان به منظور اجتناب از احداث تونل، سدهایی که در دره هایی تنگ بنا می گردید را بر روی طاق احداث می کردند. بدین ترتیب در هنگام احداث، رودخانه از زیر طاق عبور کرده و سپس در یک فصل خشک قسمت زیرین سد ساخته می شد.

این ابداع مهم ایرانیان در سد کریت به کار گرفته شده است.

دکتر علی شریعتی

نماز شدن انسان ، تلاش براى شدن و زنده ماندن ، نیایش خواستن است . خواستن انسانى است که از آنچه دارد خوشنود نیست . و در آنچه که هست رنج مى برد. اساسى ترین درسى که در نماز مى اندیشیم توحید در هستى است و طرد همه (شرکها) و (تفرقه ها) و نفى همه قدرتهاى دروغین ، غیر از خدا. اولین عبارتى که بر زبان مى آوریم در شروع ، اذان (الله اکبر) یعنى خدا بزرگتر است این بدین معنى است که خدا از همه قدرتها و ایده آلها بزرگتر است و باید به بزرگتر بودن خدا از همه توجه داشت

این ضربه محکمى است بر کسانى که ایده آلهائى را در مسیر غیر خدا شعار زندگى خویش قرار مى دهند و در آن خود را گم مى کنند. انقلابى راستین که با خدا و خلق میثاقى مقدّس بسته است از تزلزل در برابر خداوندان زر و زور و نیروهایشان منع مى کند. و یاد آور مى شود که هان فراموش نکن که خدا بزرگتر است و اگر در راه خدا قدم گذارى و براه خویش ایمان داشته باشى قدرت (فرعون ، قارون ، بلعم ) را در هم مى شکند و مى تواند تو را یارى کند. وقتى (لااله الاالله ) مى گوئیم بار دیگر همه خدایان دروغین را نفى مى کنیم . اله ، خداى غیر الله ، خداى غیر حقیقى ، پول مقام قدرت موقعیت اجتماعى و ... همه و همه که در قالب هوسهاى پوچ گذاشته شوند و در راه خدا و اسلام نباشند اِله مى باشند.

این انقلابى ترین شعار اسلام است که در دل مجاهدین این همه شور و شوق آفریده است و هم مى آفریند که مایه رستگاریشان است

بازیگران

چهره بازیگران