طاق شاه عباسی

در میان کوهستانهای شرقی شهر طبس، سازه ی دست ساخته ایست با پیکری آجری که تاجی از سنگ دارد.

بند یا طاق شاه عباسی . این بند که در دره کانیونی سردر است ، در پایین طاقی است آجری که پاکار آن بر کوههای سنگی دوطرف رودخانه قرار دارد . 11متر بلندای طاق با پهنای متغییر، به گونه ای بی مثال است .در گذشته با ایجاد طاقی بر روی رودخانه ، در محلی که باید بند جا می گرفته ،مانع حرکت آب نمی شدند و بنایی بند را که مدتهای مدیدی طول می کشیده ، اجرا می کردند .پس از اتمام ساختمان بند ،با تونل کوچک انحرافی، آب را منحرف می کردند تا زیر طاق با مصالح محکم مسدود شود .سپس تونل انحرافی، مسدود شده آب به مسیر اصلی باز می گشته و در پشت سد انباشته می شده وبالای بند در آخرین مرحله مرمت طاق شاه عباسی ،با قلوه سنگهایی ساخته شده که این امر به فرموده شاه عباس صورت پذیرفته . طاق شاه عباسی شاهکار معماری باستانی در منطقه است که پیشینیان با هدف جلوگیری از هدر رفت آب و سیلابهای فصلی اقدام به ساخت آن نموده اند.این طاق زیبا و مستحکم در دره کانیونی باریک و متشکل از صخره های آهکی قد بر افراشته و ازنظر شرایط زمین شناسی در بهترین محل ممکن ساخته شده است .در واقع طاق شاه عباسی نوعی سد قوسی است که از استحکام ویژه ای برخوردار است .این سد یا به عبارتی طاق شاه عباسی از جمله سدهای پیشرفته جهان است .در کوههای نزدیک قلعه قلات طبس که حالت عمودی دارند و بالا رفتن از آنها به هیچ روی امکان ندارد ،سوراخهایی چهار گوش و یا بیشتر راست گوشه در بدنه ی این کوهها دیده می شود که با نام خانه "گبر " به گونه ای رازآمیز زبانزد مردم شهر طبس است . با اولین بررسیها میتوان دریافت این سوراخها برای جا به جا نمودن آب از رودخانه به سوی دیگر کوه ویا انتقال آب به شهر طبس ایجاد شده اند، ولی با ریزش کوه وفرو ریختن قسمتهایی از آنها ، به این صورت به چشم می آیند . در حقیقت این سوراخها نوعی کاری یا قنات بوده اند که در گذشته آب رودخانه را به شهر طبس می رسانده اند و با ریزش کوه به این شکل در آمده ،به چشم می آید.

طبس شهری که بوده ، هست و می ماند .